Witaminy

Ostatnia aktualizacja: 8 lutego 2020

Świeże mięso zawiera wszystkie witaminy wymagane przez ludzki metabolizm. Wiele innych produktów odzwierzęcych również dostarcza kompletnego lub prawie-kompletnego zestawu witamin.

Witamina A (retinol)

Produkty pochodzenia zwierzęcego są jedynym naturalnym źródłem retinolu, ale zawierają także karotenoidy (substraty do syntezy retinolu). Zwierzęta przeżuwające są szczególnie dobrym źródłem, a wątroba każdego gatunku jest niezwykle bogata. Jajka i ryby są również świetnymi źródłami.

Źródła:
Darwish WS, Ikenaka Y, Morshdy AE, et al. β-carotene and retinol contents in the meat of herbivorous ungulates with a special reference to their public health importance. J Vet Med Sci. 2016;78(2):351–354. doi:10.1292/jvms.15-0287
J Dairy Sci. 1989 Sep;72(9):2257-65. Carotenoids and retinoids in Finnish foods: dairy products and eggs. Ollilainen V1, Heinonen M, Linkola E, Varo P, Koivistoinen P.
Int J Food Sci Nutr. 2002 Sep;53(5):425-37. High vitamin A content in some small indigenous fish species in Bangladesh: perspectives for food-based strategies to reduce vitamin A deficiency. Roos N1, Leth T, Jakobsen J, Thilsted SH.

Witamina B1 (tiamina)

Tiamina występuje w obfitości w pokarmach dla zwierząt.

Źródło:
Baker AZ, Wright MD. The vitamin B(1) content of foods: Additional values. Biochem J. 1938;32(12):2156–2161. doi:10.1042/bj0322156

Witamina B2 (ryboflawina)

Ryboflawinę najlepiej pozyskiwać z produktów zwierzęcych, takich jak mięso, nabiał i jaja.

Źródło:
Am J Clin Nutr. 2003 Jun;77(6):1352-60. Riboflavin (vitamin B-2) and health. Powers HJ1.

Witamina B3 (niacyna)

Niacyna jest bogata w pokarmy dla zwierząt.

Źródło:
Çatak J. Determination of niacin profiles in some animal and plant based foods by high performance liquid chromatography: association with healthy nutrition. J Anim Sci Technol. 2019;61(3):138–146. doi:10.5187/jast.2019.61.3.138

Witamina B5 (kwas pantotenowy)

Zgodnie z nazwą, kwas pantotenowy jest wszędzie; mięso jest dobrym źródłem.

Źródło:
J Am Diet Assoc. 1981 Feb;78(2):140-4. Pantothenic acid content of 75 processed and cooked foods. Walsh JH, Wyse BW, Hansen RG. (jeśli ktoś ma pełny tekst, proszę o przesłanie go mi)

Witamina B6 (pirydoksyna)

Pokarmy pochodzenia zwierzęcego są lepszym źródłem pirydoksyny niż pokarmy roślinne ze względu na problemy z biodostępnością.

Źródła:
Am J Clin Nutr. 1988 Sep;48(3 Suppl):863-7. doi: 10.1093/ajcn/48.3.863. Bioavailability of vitamin B-6 from plant foods. Reynolds RD1.
Public Health Nutr. 2006 Sep;9(6):779-84. Dietary intake of vitamin B6 and concentration of vitamin B6 in blood samples of German vegans. Waldmann A1, Dörr B, Koschizke JW, Leitzmann C, Hahn A.

Witamina B7 (biotyna)

Pokarmy pochodzenia zwierzęcego są dobrym źródłem biotyny, zwłaszcza jaja i wątroby.

Źródło:
Staggs CG, Sealey WM, McCabe BJ, Teague AM, Mock DM. Determination of the biotin content of select foods using accurate and sensitive HPLC/avidin binding. J Food Compost Anal. 2004;17(6):767–776. doi:10.1016/j.jfca.2003.09.015

Witamina B9 (kwas foliowy lub folian)

Dobrymi źródłami kwasu foliowego wśród pokarmów pochodzenia zwierzęcego są wątroba i jaja, ale nawet mięso szkieletowe ją zawiera.

Źródła:
Arch Latinoam Nutr. 2010 Sep;60(3):298-305. Folate content and retention in selected raw and processed foods. Bassett MN1, Sammán NC.
Br J Nutr. 2002 Dec;88(6):681-8. The effect of different cooking methods on folate retention in various foods that are amongst the major contributors to folate intake in the UK diet. McKillop DJ1, Pentieva K, Daly D, McPartlin JM, Hughes J, Strain JJ, Scott JM, McNulty H.

Witamina B12 (kobalaminy)

Pokarmy pochodzenia zwierzęcego są najlepszym, i z reguły jedynym źródłem kobalaminy; praktycznie każdy pokarm pochodzenia zwierzęcego.

Źródła:
Meat Sci. 2014 Mar;96(3):1371-5. doi: 10.1016/j.meatsci.2013.11.022. Epub 2013 Dec 1. Vitamin B12 content in raw and cooked beef. Czerwonka M1, Szterk A2, Waszkiewicz-Robak B2.
Watanabe F, Bito T. Vitamin B12 sources and microbial interaction. Exp Biol Med (Maywood). 2018;243(2):148–158. doi:10.1177/1535370217746612

Witamina C (kwas askorbinowy)

Ilość kwas askorbinowego jest stosunkowo niewielka w pokarmach zwierzęcych powszechnie spożywanych, w porównaniu do pokarmów roślinnych, ale tkanki zwierzęce go zawierają – niezależnie od tego, czy zwierzę je wytwarza, czy też jest substancją egzogenną dla tegoż stworzenia. Nawet mięso szkieletowe zawiera wystarczające ilości, żeby zapobiegać szkorbutowi. Jeśli jednak chcesz mieć pewność, wiele narządów – nerki wątroby, nadnercza, mózgi – zawiera znacznie więcej.

Źródła:
THE DISTRIBUTION OF VITAMIN C IN PLANT AND ANIMAL TISSUES, AND ITS DETERMINATION* BY OTTO A. BESSEY AND C. G. KING (From the Department of Chemistry, University of Pittsburgh, Pittsburgh) (Received for publication, October 20, 1933)
Int J Epidemiol. 2006 Jun;35(3):556-8. Epub 2006 Mar 1. Medical experiments carried out in Sheffield on conscientious objectors to military service during the 1939-45 war. Pemberton J1.

Witamina D (kalcyferole)

Pokarmy pochodzenia zwierzęcego są jedynym źródłem witaminy D3, oprócz endogennej produkcji poprzez napromieniowanie UV.

Źródło:
Photochem Photobiol Sci. 2012 Dec;11(12):1802-7. doi: 10.1039/c2pp25150g. Vitamin D content of food and its contribution to vitamin D status: a brief overview and Australian focus. Liu J1.

Witamina E (tokoferole i tokotrienole)

Pokarmy dla zwierząt powszechnie zawierają alfa-tokoferol, najważniejszą substancję z tej grupy, aczkolwiek w niewielkich ilościach. Należy zauważyć, że nie wykazano klinicznego niedoboru witaminy E w wyniku niskiego spożycia (możesz spróbować udowodnić, że się mylę), ale wymagania rosną wraz z ilością spożywanego wielonienasyconego tłuszczu.

Źródła:
Br J Nutr. 2015 Oct 28;114(8):1113-22. doi: 10.1017/S000711451500272X. Epub 2015 Aug 21. Vitamin E function and requirements in relation to PUFA. Raederstorff D1, Wyss A1, Calder PC2, Weber P1, Eggersdorfer M1.
Z Ernahrungswiss. 1997 Mar;36(1):23-7. Vitamin E content of different animal products: influence of animal nutrition. Leonhardt M1, Gebert S, Wenk C.

Witamina K (chinony)

Pokarmy pochodzenia zwieręcego zawierają menachinony w postaci MK4, używanej przez ludzi. Filochinony, typ występujący w pokarmach roślinnych, są słabo wchłaniane.

Źródła:
J Agric Food Chem. 2006 Jan 25;54(2):463-7. Vitamin k contents of meat, dairy, and fast food in the u.s. Diet. Elder SJ1, Haytowitz DB, Howe J, Peterson JW, Booth SL.
Haemostasis. 2000 Nov-Dec;30(6):298-307. Determination of phylloquinone and menaquinones in food. Effect of food matrix on circulating vitamin K concentrations. Schurgers LJ1, Vermeer C.
Br J Nutr. 1996 Aug;76(2):223-9. Effect of food composition on vitamin K absorption in human volunteers. Gijsbers BL1, Jie KS, Vermeer C.